Nhà 5 gian đương đại lưu giữ nếp sinh hoạt nông thôn Bắc bộ

 

Ngôi nhà 5 gian của gia đình 3 thế hệ trên đất Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên vừa có nét hiện đại trong kiến trúc, vật liệu nội thất, vừa bảo tồn được nét dân dã của làng quê Bắc bộ.

Trong công đoạn tồn tại của ko gian truyền thống xưa, sự ổn định tương đối của hình thái cấu trúc nhà ở nông thôn vùng đồng bằng Bắc bộ đã tạo ra các ko gian truyền thống được kế thừa từ thế hệ này qua thế hệ khác, mà đặc trưng nhất là không gian chính – nơi bố trí ban thờ tổ tiên, ko gian hiên và ko gian sân. Từ những năm 1990 trở lại đây, các thay đổi về chính trị xã hội và điều kiện kinh tế, công nghệ sản xuất vật liệu… đã dẫn tới sự đổi thay mạnh mẽ của hình thức và cấu trúc nhà ở nông thôn. Những ngôi nhà ở dân gian truyền thống 5 gian hay 3 gian 2 chái dần vươn lên là của thảng hoặc và được thay thế bởi những nếp nhà mới, có phần xa lạ với bối cảnh. Bên cạnh các ngôi nhà 1 tầng được làm cho theo hình thức cũ nhưng với cấu trúc và vật liệu mới là những kiểu vi la với chiều cao 2 đến 3 tầng nhiều về kiểu cách, màu sắc, vật liệu. Kiểu nhà lô phố mà trước đây chỉ thấy tại những đô thị đã xuất hiện và ko còn hãn hữu gặp trên những tuyến đường ven làng. Tất cả tạo cần một bức tranh nông thôn vùng đồng bằng Bắc bộ hỗn độn, thiếu đồng nhất. 

Lấy cảm hứng từ ngôi nhà 5 gian truyền thống của vùng đồng bằng Bắc bộ, đội ngũ kiến trúc sư Nguyen Khac Phuoc Architects đã tạo nên một căn nhà 5 gian đương đại, đan xen hài hoà giữa truyền thống và hiện đại trên mảnh đất Thái Nguyên. Theo đội ngũ kiến trúc sư, không với một cấu trúc nông thôn nào với thể trường tồn từ thế kỷ này sang thế kỷ khác, nhưng đi lại và vững mạnh theo hướng nào mà vẫn giữ giàng được ý thức và tinh hoa truyền thống, để nhận diện được bản sắc đẹp của nông thôn Việt Nam là mục đích mà họ luôn hướng đến. Bằng việc vận dụng những nguyên tắc doanh nghiệp ko gian truyền thống và tái tạo những ko gian truyền thống đặc biệt vào trong kiến trúc nhà ở nông thôn, ngôi nhà là một mô hình tiếp nối tinh thần bản địa, ngôn ngữ, bản nhan sắc và luôn tiện nghi có xu thế thời đại ngày nay.

Toạ lạc tại huyện Phú Bình (tỉnh Thái Nguyên), công trình có diện tích xây dựng 170m2 lấy cảm hứng từ ngôi nhà 5 gian truyền thống của vùng Bắc bộ xưa.

Ngôi nhà được ngoại hình cho đôi vợ chồng trẻ cùng 2 người con trai và người mẹ.

Từ cấu trúc ngôi nhà 5 gian truyền thống, ngôi nhà lấy gian trọng tâm chính khiến nơi phụng dưỡng tổ tiên. Đây chính là nơi con cháu hướng về cỗi nguồn và được quây quần sum họp.

Kết nối liên thông gồm không gian bếp nấu và tiếp khách thành một không gian chung lớn.

Không gian riêng được bố trí 2 gian không tính cùng của ngôi nhà cho 4 phòng ngủ.

Có 3 khoảng hiên gồm một khoảng hiên chính giữa làm cho không gian chuyển tiếp giữa trong và ko kể và là nơi mang thể nghỉ ngơi hóng mát, quây quần, giao lưu, 2 khoảng hiên tây riêng 2 bên dành cho ko gian ngủ của gia đình.

Mảng xanh tạo bóng mát cho ngôi nhà và là nơi vui chơi của con trẻ.

Một ko gian không thể thiếu đấy chính là khoảng sân to trước nhà, nơi người má phơi lúa vào mỗi mùa vụ, nơi con cháu quây quần bên mâm cỗ mỗi lần giỗ chạp, tiệc tùng.

Hệ mái ngói đỏ truyền thống cân đối được sử dụng làm cho ngôn ngữ chính cho ngôi nhà.